ျပာသိုလ

  

ျပာသိုလ

ျပာသိုသည္ ျမန္မာျပကၡဒိန္၏ ဒႆမလ။ ျပာသိုလတြင္ ၃၀ ရက္ရွိသည္ (ရက္စုံ)။

(ျပာသို) ဆယ္လသည္ ဒီဇင္ဘာ၊ ဇန္နဝါရီ အတြင္း က်ေရာက္သည္။ 'ပ်ားေကာင္' ကို ရည္ၫႊန္းသည္။ 'သိုဝ္' မွာ 'စုေဆာင္း သိုေလွာင္ျခင္း' ျဖစ္ပါသည္။ ယခုလတြင္ ပ်ားရည္ႏွင့္ ပ်ားဖေယာင္းမ်ားကို စုေဆာင္းၾကသည္ဟု ခန္႔မွန္းႏိုင္သည္။ ေရွးျမန္မာတုိ႔သည္ ပ်ားရည္ျဖင့္ျပဳလုပ္သည့္ ယနံ႔ (ရနံ႔) ကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္သျဖင့္ ဤကဲ့သို႔ စုေဆာင္းျခင္းျဖစ္ပါသည္။ အထိမ္းအမွတ္ ပန္းအေနျဖင့္ ခြာညိဳပန္း (Clematis smilacifolia) ကို သတ္မွတ္သည္။
ပြဲေတာ္

ျပာသိုလတြင္ ျမင္းခင္းသဘင္ပြဲရွိသည္။

လူ႔အထက္တန္း တက္ရာလမ္း အပုိင္း(၁၀)

သားသမီးဝတ္ (၅)ပါး

(၁) မိမိအား ေကၽြးေမြးျပဳစုခဲ့ၾကေသာ မိဘတုိ႔ကို ျပန္၍ ျပဳစုျခင္း။
(မိဘတုိ႔သည္ မိမိကို ငယ္ရြယ္စဥ္ကစ၍ ႏို႔ခ်ဳိတုိက္ေကၽြး ေမြးခဲ့ၾက၏၊ အညစ္အေၾကး ႏွပ္တို႔ကုိ သုတ္သင္ေပးခဲ့ၾက ၏၊ ေရမုိးခ်ဳိးေပး၍ အေမႊးအႀကိဳင္မ်ားကုိလည္း လိမ္းေပးၾက၏၊ ေတာ္ေတာ္ႀကီးလာလွ်င္ စကားသင္ေပးၾက၏၊ ဤသုိ႔ ေမြးေကၽြး ျပဳစုခဲ့ေသာ မိဘတုိ႔ကို အုိမင္းမစြမ္းရွိေသာအခါ ေက်းဇူးဆပ္ေသာအားျဖင့္ ျပန္၍ ျပဳစုမွ သားသမီးဝတ္ ေက်သည္။)
(၂) မိဘတုိ႔၏ မင္းကိစၥ၊ အရပ္ကိစၥ၊ စီးပြားေရးကိစၥ ရွိေသာအခါ ထုိကိစၥကို ျပဳေပးျခင္း။
(မိဘတို႔ကို ကိုယ္တုိင္ မရြက္ေဆာင္ေစဘဲ မိမိက မိဘတို႔တာဝန္ ယူ၍ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း။)
(၃) မိဘတုိ႔၏ အမ်ဳိးအႏြယ္ကို မတိမ္ေကာရေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း။
(ေရွးေခတ္က အမ်ဳိးေကာင္းျခင္းကုိ ႀကီးက်ယ္ေသာဂုဏ္ဟု အယူရွိၾက၏၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ အမ်ဳိးေကာင္းသားသမီးသည္ မိမိအမ်ဳိးကုိ နိမ့္က်မသြားေအာင္ ထိန္းသိမ္းရ၏၊ အမ်ဳိးတုိ႔၏ အက်င့္အတိုင္း က်င့္ရ၏၊ မိဘတုိ႔၏ အေမြအႏွစ္ျဖစ္ ေသာ လယ္ယာ ေရႊေငြမ်ားကုိ မပ်က္စီးေအာင္ မိဘတုိ႔ အလွဴဒါနဝတ္ကို မပ်က္စီးေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္ရ၏၊ အယူမွားေနေသာ မိဘကို အယူမွန္ေအာင္ ေျပာျပေပးျခင္းလည္း အမ်ဳိးအႏြယ္ကုိ ေစာင့္ေရွာက္ရာ ေရာက္၏။)

လူ႔အထက္တန္း တက္ရာလမ္း အပုိင္း(၁၁)

သုခ (၄)မ်ဳိး။ ။ ဗုဒၶျမတ္စြာသည္ အနာထပိဏ္သူေဌးအား သုခေလးမ်ဳိးကုိ ေဟာေတာ္မူ၏။ သုခသည္ အတၳိသုခ၊ ေဘာဂသုခ၊ အာနဏ်သုခ၊ အနဝဇၨသုခ- အားျဖင့္ ေလးမ်ဳိးရွိ၏။
(စတုကၠ အဂၤုတၱဳိရ္၊ ဒုတိယပံ၊ ပတၱကမၼဝဂ္)

အတၳိသုခ။ ။ “ ေယာက်္ားတို႔၏ လုံလဝီရိယအား လက္႐ုံးအားတုိ႔ျဖင့္ ေခၽြးက်ေအာင္ ရွာေဖြစုေဆာင္းထားအပ္၊ တရားေသာ နည္းလမ္းျဖင့္ ရအပ္ေသာ စီးပြားဥစၥာတုိ႔သည္ ငါ့မွာ ရွိေပသည္တကား ” ဟု စဥ္းစားလုိက္ေသာအခါ ထိုစီးပြားစုၿပီးျဖစ္သူမွာ စိတ္ခ်မ္းသာမႈတစ္မ်ဳိး ျဖစ္ေပၚလာ၏၊ ထုိစိတ္ခ်မ္းသာမႈကုိ “ အတၳိသုခ- ရွိလုိ႔ ခ်မ္းသာျခင္း ” ဟု ေခၚသည္။


ေဘာဂသုခ။ ။ ထိုသုိ႔ အပင္ပန္းခံ၍ တရားသျဖင့္ရေအာင္ ရွာေဖြစုေဆာင္းထားအပ္ေသာ ဥစၥာစီးပြားတုိ႔ျဖင့္ အိမ္ တိုက္ တည္ေဆာက္ကာ ထုိက္တန္ေသာ အသုံးအေဆာင္ အစားအေသာက္တို႔ကို သုံးစြဲ စားေသာက္ရေသာ အခါႏွင့္ ကုသုိလ္ေကာင္းမႈ ျပဳရေသာအခါတို႔၌ “ ငါသည္ တပင္တပန္း ရွာထားေသာ စီးပြားတုိ႔ျဖင့္ ခ်မ္းသာစြာ သုံးစြဲ စားေသာက္ရေပသည္၊ ကုသုိလ္ကိုလည္း ျပဳရေပသည္ ” ဟု ေတြး၍ စိတ္ခ်မ္းသာမႈ ကုိယ္ခ်မ္းသာမႈ ျဖစ္ရ၏၊ ထုိသုခကုိ “ ေဘာဂသုခ= ခံစားရလုိ႔ ခ်မ္းသာျခင္း ” ဟု ေခၚသည္။

အနာဂတ္သာသနာေရး အပိုင္း(၅၂) သမၼာ၀ါယာမ....သမၼာသမာဓိ

သမၼာ၀ါယာမ

အားထုတ္မႈ ၀ီရိယကုိ ““၀ါယာမ””ဟု ေခၚ၏၊ မတရားသျဖင့္ ပစၥည္းရွာမႈ ပါဏာတိပါတ အမႈစသည္ကုိ ျပဳရာ၌ လံု႔လ ၀ီရိယ ပါၾကရသည္၊ ထုိ၀ီရိယမ်ိဳးကုိ ““မိစၦာ၀ါယာမ””ဟု ေခၚ၏၊ ထုိ၀ီရိယမ်ိဳး မျဖစ္ေစဘဲ တရားေသာ နည္းလမ္းျဖင့္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈသည္ ““သမၼာ၀ါယာမ””ခ်ည္း သာတည္း၊ ထုိ၀ါယာမကုိ က်မ္းဂန္တုိ႔၌ ေလးမ်ိဳးျပ၏။

          ၁။ သူတစ္ပါး၌ ျဖစ္တတ္ေသာ အကုသုိလ္မ်ိဳးသည္ ယခုဘ၀၌ မိမိမွာ တစ္ခါမွ် မျဖစ္ဖူးေသးလွ်င္ ထုိအကုသုိလ္မ်ိဳး မျဖစ္ ေအာင္ ႀကိဳးစား၍ ေရွာင္ရွားျခင္းသည္ သမၼာ၀ါယာမတည္း။

          ၂။ ထုိအကုသုိလ္မ်ိဳး ျဖစ္မိျပန္လွ်င္ ေနာက္ထပ္ မျဖစ္ေအာင္ အကုသုိလ္ မတုိးပြားေအာင္ ႀကိဳးစားျခင္းသည္ ျဖစ္ၿပီး အကုသုိလ္ကုိ ပယ္ရွားေသာ သမၼာ၀ါယာမတစ္မ်ိဳးတည္း။

          ၃။ မိမိသႏၲာန္၌ မျဖစ္ဖူးေသးေသာ ကုသုိလ္အထူးကုိရေအာင္ စ်ာန္ မဂ္ အထိ ႀကိဳးစားျခင္းသည္ မျဖစ္ေသးေသာ ကုသုိလ္ ျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားေသာ သမၼာ၀ါယာမ တစ္မ်ိဳးတည္း။

အနာဂတ္သာသနာေရး အပိုင္း(၅၁) သမၼာ၀ါစာ---သမၼာအာဇီဝ

သမၼာ၀ါစာ

မုသာ၀ါဒ =  မုသားေျပာမႈ  (လိမ္မႈ,  လွည့္ပတ္မႈ, ညာျဖန္းမႈ) ပိသုဏ၀ါစာ=ရန္တုိက္မႈ၊ ဖ႐ုသ၀ါစာ= ၾကမ္းတမ္းယုတ္မာ ဆဲဆုိမႈ၊ သမၹပၸလာပ= အဖ်င္းစကား အပ်က္စကား (သက္သက္ ရယ္ေမာစရာသာ ျဖစ္၍ အက်ိဳးမရွိေသာ စကား) ေျပာမႈမ်ားကုိ “၀စီဒုစ႐ုိက္ = ႏႈတ္ျဖင့္ မေကာင္းျပဳက်င့္မႈ” ဟု ေခၚ၏၊ ““မိစၦာ၀ါစာ””ဟုလည္း ေခၚ၏၊ ထုိစကားေလးမ်ိဳးကုိ ေျပာခြင့္ၾကံဳလာလ်က္  မေျပာမိေအာင္ ေရွာင္ျခင္းသည္ သမၼာ၀ါစာမည္၏။

          မွန္ေသာစကားကုိသာ ေျပာျခင္း၊ တစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္ မကဲြျပားေအာင္ ညီညီၫြတ္ၫြတ္ သင့္သင့္မွ်မွ် ရွိေအာင္ ေျပာေပးျခင္း၊ နားေထာင္သူတုိ႔မွာ အက်ိဳးမ်ားေသာ စကားကုိ သာယာ ေခ်ငံစြာ ေျပေျပျပစ္ျပစ္ ေျပာျခင္း၊ ၾကားနာသူတုိ႔၏ ေကာင္းက်ိဳး သက္သက္ကုိ ေမွ်ာ္၍ (ဂုဏ္ရဖုိ႔ လာဘ္ရဖုိ႔ကုိ မေမွ်ာ္ဘဲ) တရား ေဟာျပျခင္းမ်ားလည္း သမၼာ၀ါစာပင္တည္း။

"မွတ္ဉာဏ္ေကာင္းခ်င္ လွ်င္ "

…………………………………

ေဒါက္တာ နႏၵမာလာဘိဝံသ

သဂၤါရဝ ဆိုတဲ့ ပုဏၰားႀကီးက ဘုရားကို ေဗဒင္
က်မ္းေတြသင္ယူထားေပမယ့္ ေမ့ကုန္တယ္
ေပ်ာက္ကုန္တယ္ ဘာေၾကာင့္ပါလဲဘုရား တဲ့။

ျမတ္စြာဘုရားက ရွင္းရွင္းေလး ဥပမာ ေပးထား
တာရွိတယ္။ မိမိရုပ္သြင္ ကိုဘာနဲ ့ၾကည့္လဲ
ေရွးတုန္းက မွန္မရွိလို ့ ေရခြက္ထဲေရထည့္ၿပီး
အရိပ္ေပၚလာတာကို ၾကည့္တယ္။ဘာလို ့အရိပ္
ထင္တာလဲေမးလို ့ရွိရင္ ေရဟာပကတိၾကည္လင္
ေနလို ့ပဲ။ဒါကို ဘုရားက ဥပမာေပးထားတယ္။

ကိုယ့္စိတ္ကေလးကို ေရလို ့သေဘာထားၾကည့္


(၁) အေရာင္ဆိုးထားတဲ့ေရလို ကိုယ့္စိတ္ဟာလည္း
ပဲ အေရာင္ဆိုးခံထားရၿပီဆိုရင္ေတာ့ သင္ထားတဲ့
စာေတြဟာေပၚလာမွာ မဟုတ္ဘူး။

သရဏႏွင့္ သရဏဂံု

Dhamma Daythaka with Daw Khin Aye Win and 35 others

{{{ သရဏႏွင့္ သရဏဂံု }}}-{{{ ခ်မ္းေျမ့ဆရာေတာ္ }}}
ရတနာသံုးပါးသည္ သရဏ
ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား ကိုယ္တိုင္ အက်င့္မွန္ သိလို႔ အဲဒီ အက်င့္မွန္ကို က်င့္တဲ့အတြက္ အရွိသဘာဝကို အရွိအတိုင္း သိျမင္ေတာ္မူေတာ့ ‘ေလာဘ’ ‘ေဒါသ’ ‘ေမာဟ’ ကိေလသာေတြ ၿငိမ္းလို႔မို႔ ဆင္းရဲၿငိမ္းေတာ္မူတယ္။

ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားက ျပန္ၿပီး ေဟာၾကားေတာ္မူတဲ့အခါမွာလဲ ဒီဆင္းရဲၿငိမ္းေၾကာင္း တရားေတြကိုပဲ က်င့္ေတာ္မူ သိေတာ္မူတဲ့အတိုင္း ေဟာၾကားေတာ္မူေတာ့ ဒီတရားေတာ္ေတြဟာ အမွန္တရားေတြ ျဖစ္လာတယ္။
အမွန္တရားေတြဆိုေတာ့ တရားေတြဟာလဲပဲ ဆင္းရဲၿငိမ္းလိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ား အားကိုး အားထားရာ ကိုးကြယ္ရာ ဆည္းကပ္ရာ အျဖစ္နဲ႔ ယံုၾကည္ရ လက္ခံရ လိုက္နာက်င့္ၾကံရ ကိုးကြယ္ရမည့္ ‘သရဏ’ေတြပဲ။
အဲဒီ တရားေတြအတိုင္း လိုက္နာ က်င့္ၾကံၾကလို႔ ဆင္းရဲ တစိတ္တေဒသ ၿငိမ္းတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြ၊ ဆင္းရဲ မ်ားစြာ ၿငိမ္းတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြ၊ ဆင္းရဲ လံုးဝ ၿငိမ္းတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြဟာ ဘုရားရွင္ရဲ႕ သာသနာေတာ္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၇၀ ေက်ာ္ ကာလ အတြင္းမွာ မ်ားစြာ ေပၚေပါက္ခဲ့တယ္။